|
| 01. Aksårå Nglegenå |
Nglêgênå têgêsipún tanpå busånå, aksårå nglêgênå têgêsipún aksårå ingkang dèrèng nganggé sanꧤangan.
Aksara nglêgênå gunggúngipún wontên 20, kasêbat Carakan nangíng ugi wóntên ingkang nyêbat Dênta Wyanjånå. |
|
|
| 02. Katêrangan Aksårå Pasangan (Pérangan #1) |
| Aksårå nglêgênå ingkang dipún pasangi aksårå pasangan ndadósakênaksårå nglêgênå mênikå "mati".Wangún aksårå pasangan wóntên 3 warni : |
|
| 03. Katêrangan Aksårå Pasangan (pérangan #2) |
|
3. Aksårå Pasangan ingkang wangúnipun bèntên kaliyan wangunipun aksårå nglêgêna.
| nå (ᮯ᮸) |
cå (ᮯ) |
då (ᮯ) |
wå (ᮯᯀ) |
ꧤå (ᮯ) |
| jå (ᮯ) |
thå (ᮯ) |
nyå (ᮯᯈ ) |
må (ᮯ) |
bå (ᮯ
|
|
|
| 04. Sanꧤhangan Swårå |
Sanꧤangan swårå wónten 5 (gangsal) :
a. Sanꧤangan Wulu
b. Sanꧤangan Suku
c. Sanꧤangan Taling
d. Sanꧤangan Taling Tarúng
e. Sanꧤangan Pêpêt |
|
| 05. Sanꧤangan Wiyanjånå lan Panjingan |
Sanꧤangan Wyanjånå wóntên 3 (tigå) : Cåkrå, Kêrêt lan Pengkal.
1. Sanꧤangan Cåkrå ( ),
dipun sêrat ing sak-nganꧤapipún aksårå nglêgêna ingkang dipún sanꧤangi.
|
|
| 06. Sanꧤangan Panyigêging Wåndå |
Sigêg têgêsipun manꧤêg, wåndå têgêsipun "suku kata", wåndå ingkang dipun sigêg mênikå = manꧤêg utawi "mati"
Sanꧤangan Panyigêging Wåndå wóntên 4 (sêkawan) :
1. Sanꧤangan Wignyan ( )
Sanꧤangan Wignyan nggaꧤahi ayahan dadós sulíhipún sigêg aksårå
nglêgêna hå ( ), dipún sêrat wignyan = ( ). |
|
| 07. Aksara Múrdå |
| Aksårå Múrdå wóntên 8 (wólu), nangíng wóntên ingkang awís awís kaginakakên shå (), njå (), biasanipun kanggé nyêrat aksårå kawi. |
|
| 08. Aksårå Swårå |
1. Aksårå Swårå wónten 5 (gangsal)
| a = |
i = |
u = |
é = |
o = |
|
|
| 09. Aksårå Rékan |
1. Aksårå Rékan wóntên 5 (gangsal)
- ᮯ
khå |
- ᮯ
dzå |
- ᮯ
få/vå |
- ᮯ
zå |
- ᮯ
ghå |
|
|
| 10. Ångkå Jåwå |
|
1. Ångkå Jåwå wóntên 10 (sêdåså)
= 1
|
= 2 |
= 3 |
= 4 |
= 5 |
| = 6 |
= 7
|
= 8 |
= 9 |
= 0 |
|
|
| 11. Pratånꧤå |
Panyêratan lan pamaosan carakan ngginakan sak pêrangkat lambang utawi pratånꧤå.Pratånꧤå wóntên 2 (kalíh) : Adêg adêg lan Pådå.
1. Adêg adêgWangun adêg adêg : (), dipún ginakakên :a. Pratånꧤå purwaning caritåb. Pratånꧤå purwaning "alinéa" énggal.
|
|
| 12. Têmbúng Linggå |
A. Têmbúng Linggå1. Têmbúng linggå ingkang aslinipún pancèn nganggé aksårå rangkêp, panyêratanipún ugi mawi aksårå rangkêp.
= massa sanès :
= Allah sanès :
= Allahu sanès :
|
|
| 13. Têmbúng Anꧤahan |
A. Têmbúng Anꧤahan (basa Indonesia = kata jadian)
Tembúng linggå ingkang pikantúk tambahan : Atêr - atêr (awalan), Sêsêlan (sisipan) lan Panambang (akhiran) kasêbat Têmbúng Anꧤahan.
|
|
| 14. Têmbúng Rangkêp |
1. Têmbung rangkêp têgêsipun têmbúng ingkang dipún pócapakên
kaping 2 (kalih) sak pérangan utawi kasadayanipún.
Têmbung rangkêp wóntên 3 (tigang) wêrni :
a. Dwipúrwå, pérangan ngajêng dipún pócapakên ambal kaping 2
(kalíh) (préréduplikasi)
b. Dwilinggå, sêdåyå dipún pócapakên ambal kapíng kalíh (reduplikasi)
|
|
| 15. Têmbúng Cambóran |
A. Têmbúng Cambóran,
Panyêratanipun têmbúng cambóran yèn wåndå kawitan awujúd kónsónan utawi sigêg ingkang kalajêngakên ing wåndå candakkipún awujúd aksårå swårå (vokal), panyêratanipún wåndå kapisan lan candakipún mbótên kasêrat mawi konsonan (sigêg) rangkêp.
|
|
| 16. Abjåd Latín Båså Jåwå |
| Abjad latin båså Jåwå dipún ginakakên kanggé srånå panyêratan lan pamaósan båså Jawi, kanꧢi pamrih nggampangakên pårå sutrêsnå mugi sagêdå nyêrat lan maós båså Jawi kanthi lêrês lan pênêr.
Paprincènipun kadós makatên :
|
|
|
|
|
Pasinaon Carakan