Pedoman Panulisan
Kaca Ngajeng Pedoman Penulisan Carakan 1996



I A. Aksårå Carakan lan Pasanganipún
Aksårå Carakan íngkang kaginakakên íng aksårå Jawi wóntên 20 (kalíh dåså) aksårå nglêgênå íngkang sifatipún silabik (suku kata / wåndå).
Salajengipun... Pamrayogi (1)
 
I B. Aksårå Murdå lan Pasanganipún
1. Aksårå múrdå wóntên 7 (pitu) :

nå
kå
tå
så
på
gå
bå
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
I C. Aksårå Swårå
1. Aksårå swårå wonten 5 (gangsal) :

a
é
i
o
u
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
I D. Aksårå Rékan
1. Aksårå rékan wontên 5 (gangsal) :

kå		 
då		 
på		 
jå		 
gå
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
II A1. Sanꧤangan
Sanꧤangan mênikå pratånꧤa diakritik ingkang kaginakakên kanggé ngrubah swårå aksårå Jawi, aksårå ingkang bótên pikantúk sanꧤangan, pakêcapanipun gabungan antawís kónsónan katambah vokal (å).
Vokal (å) aksårå Jawi wóntên 2 (kalíh) wêrni : a jêjêg lan å miríng.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
II A.2 Sanꧤangan Pêpêt
2. Sanꧤangan pêpêt (ᮯ)
a) Sanꧤangan pêpêt dipún ginakakên kanggé nyêrat lambang vokal (ê) ing sawijiníng têmbung.
Sanꧤangan pêpêt dipún sêrat ing saknginggilipún aksårå nglêgênå.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
II A.3 Sanꧤangan Suku
Aksara Jawi Carakan sampun resmi kadaftar ing Unicode Versi 5.2 wiwit tanggal 01 Oktober 2009, ing nganꧤap menika gambar peꧢilan saking laman situs resmi Unicode http://www.unicode.org/charts/PDF/UA980.pdf
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
II A.4 Sanꧤangan Talíng
4. Sanꧤangan talíng (ᮯ)
a) Sanꧤangan talíng dipún ginakakên kanggé nyêrat lambang vokal
(é utawi è) ingkang sanès dipún sêrat mawi aksårå swårå (é - ) ingkang nggabúng ing sawijining têmbúng. Sanꧤangan talíng dipún sêrat ing sangajêngipún aksårå nglêgênå ingkang dipún sanꧤangi.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
II B. Sanꧤangan Panyigêg Wåndå
Sanꧤangan Panyigêg wånda wónten 4 (sêkawan) :

wignyan
 ᮯ
layar
 ᮯ 
cêcak
ᮯ
pangkón
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
1. Sanꧤangan cêcak (ᮯ )
a) Sanꧤangan cêcak (ᮯ) dadós sulíhipún sigêgan ngå (), dipún
ginakakên kanggé nyêrat lambang konsonan (ngå) panyigêg wåndå.
Panyêratan sanꧤangan wignyan ing sanginggilipun aksårå nglêgêna
ingkang dipún sanꧤangi.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
III Panyigêg Wåndå
Panyigêg wåndå mênikå pratånꧤå kónsónan íngkang dipún sêrat dadós sêtunggal kaliyan kónsónan sanèsipún ing sawijining têmbúng, panyigêgwåndå aksårå Jawi wóntên 5 (gangsal) :
᭐ᮯ
cåkrå
kêrêt
ᮯᯌ
péngkal
 ᮯᯀ
panjingan wå
 ᮯ
panjingan lå
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
III B.3 Péngkal
3. Péngkal (ᮯᯌ)
Péngkal (ᮯᯌ) kaginakên kanggé nyêrat lambang kónsónan (yå) ingkang kagabúng kaliyan kónsónan sanèsipún íng sawijining têmbúng. Péngkal dipún sêrat dadós sêtunggal kaliyan aksårå nglêgênå ingkang dipún pasangi péngkal.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV A. Têmbúng Linggå
1) Têmbúng linggå mênikå têmbúng ꧤasar íngkang dipún sêrat ngrangkêp dadós aksårå, wóntên íngkang nyêbal yên pancèn aslinipún dipún sêrat rangkêp.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV B. Têmbúng Anꧤahan (#01 - #02)
Têmbúng anꧤahan (kata turunan) mênikå têgêsipún têmbúng linggå ingkang sampún éwah amargi pikantúk : atêr – atêr (awalan), sêsêlan (sisipan) lan panambang (akhiran).
1) Têmbúng anꧤahan ingkang asli têmbúng lingganipún pungkasan wåndå awujúd kónsónan, yèn pikantúk panambang ingkang awujúd vokal, kónsónan pungkasan têmbúng linggå kasêbat dipún sêrat rangkêp.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV B. Têmbúng Anꧤahan (#01 - #02)
3) Têmbúng anꧤahan ingkang asli têmbúng lingganipún pungkasan wåndå awujúd vokal, yên pikantúk panambang (é) ing têngahíng têmbúng linggå kaliyan panambang muncúl kónsónan (nå), dipun sêrat botên ngrangkêp
aksara (nå – ).
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV B. Têmbúng Anꧤahan (#06 - #07)
6) Têmbúng anꧤahan ingkang asli têmbúng lingganipún pikantúk atêr - atêr nasal (), (), (), (), (), yèn swantên kónsónan kawitan bótên lulúh kaliyan atêr - atêripún, aksårå () kasêbat kédah dipún sêrat.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV B. Têmbúng Anꧤahan (#08 - #09)
8) Têmbúng anꧤahan ingkang karípta kanthi prosès réduplikasi utawi Dwilinggå, yèn têmbúng lingganipún kawiwitan vokal lan pungkasanipún kónsónan, wåndå vokal wiwitan têtêp lêstantún.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV C. Cêkakan lan Akronim
Cêkakan têgêsipún nyêkak têmbúng tunggal utawi gabúngan têmbúng ingkang pakêcapanipún miturút aksårå utawi têmbúngipún.
Akronim têgêsipún nyêkak gabúngan aksårå, wåndå utawi têmbúng íngkang dipún sêrat lan pakêcapanipún nunggíl dadós têtêmbúngan.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
IV D. Ångkå lan Wilangan
1) Ångkå Jawi dipún ginakakên kanggê nyêrat lambang wilangan utawi nómêr :
1=  2 =  3 =  4 =  5 = 
6 =  7 =  8 =  9 =  0 = 
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
V Pådå Adêg adêg
Sanꧤangan Panyigêg wånda wónten 4 (sêkawan) :
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi
 
VI Panyêratan Unsúr Sêrapan
Båså Jawi kêdah sagêd ’nút íng jaman’, pramilå båså Jawi pêrlu nyêrap unsúr unsúr saking basa manca.
Sistêm basa manca kaꧢah bèntênipun kaliyan sistêm båså Jawi, dipún
pêrlokakên panyócókan panyókókan sawatawís, amríh unsúr sêrapan
sakíng båså måncå sagêd katampi íng båså Jawi.
Salajengipun... Nyerat Pamrayogi